کردان غازیوند در شیراز

ژوکوفسکی ( v.a.Jokovicksi) که در سال 1882 به شیراز آمده است ( حدود 12۶ سال پیش ) در باره مردم تلخداشک می نویسد :

" روستای تلخی دشک در جنوب غربی شیراز در حومه باغ  کمال الملک ( باغ عفیف آباد) واقع شده ، ساکنان آن کرد بوده و از طایفه کوزیوند از ایل گوران می باشند که از آئین و مذهب ویژه ای برخوردارند "

استاد بزرگوار جناب آقای صداقت کیش در حدود 6 سال پیش در سال 1380  به این محله مراجعه نموده اند که نتیجه بازدیدو پژوهش میدانی ایشان بصورت خلاصه  در اینجا ذکر می گردد :

( متاسفانه خود شخصا تاکنون ملاقاتی با این عزیزان همشهری و همزبان نداشته ام و اطلاعات دقیقی از آنها در حال حاضر ندارم ولی به زودی و در آینده نزدیک  بازدیدی از آنان به عمل خواهم آورد )

"در حال حاضر حدود 200 خانوار کرد قاضیوند ( یا غازیوند ) از ایل گوران  در این محله "در مرکز شهر شیراز"  زندگی می کردند .و حدود 45 خانوار از آنها نیز در محله صرافی در سوی دیگر بولوار زرگری سکنی دارند . آنان خود را کرد قاضیوند (غازیوند ) می دانند و حدود نیمی از آنها از اهل حق می باشند . که آیین ها و مراسم و نیز باورهای آنها فقط با کردان اهل حق همدان تطبیق دارد .

این عده اعتقاد  دارند که همراه کریم خان زند به شیراز آمده اند . ولی هیچ کس از نحوه آن اطلاع دقیقی ندارد.    

با توجه به اینکه ایل گوران در اطراف سنندج ساکن بوده در حال حاضر هم می باشند ، اما مشخص نمی باشد که آیا  این تعداد افراد توسط کریم خان زند از آن ناحیه کوچانده شده اند  یا از ناحیه دیگری غیر از کردستان.

مردم غیر کرد محله تلخدشک شیراز که  اکثرا از فراشبند فارس می باشند ،  خود معترف هستند که بعد از کردها به تلخدشک آمده اند . آنها کردان را " لک" می دانند و  کردها آنها را تاجیک می نامند

( در استان فارس و بر اساس عرف ، عشایر ی را که زبان آنها،  زبانی بغیر از زبان عشایر غالب فارس "یعنی ترکی و لری و عربی " باشد را به غلط یا درست تاجیک می نامند )

در بررسی های اولیه کردان تلخدشک اظهار می دارند که کریم خان زند هم کرد بوده و جمله ای معروف از کریم خان که به لری گفته است :

 شمشیرم می برد ولی بختم نمی برد ،

لری نبوده و کریم خان آن را به کردی بیان داشته است به این صورت می باشد :

 شمشیرم موره ، بختم نموره

در این محله آخرین کدخدایی را که مردم به یاد دارند زنده یاد " الله کسی جوکار" بوده است که در سال 1359 خورشیدی بدرود حیات گفته است و از میان کردان تلخدشکی بوده است .

نام خانوادگی اکثر مردم کرد تلخدشک قلی پور ، جوکار ، مولا ، عزیزی ، راستی و شفیعی می باشد .

 از لحاظ مالی اوضاع کردان تلخدشکی نسبتا خوب است و بیشتر کامیون دار بوده و پاره ای از آنان در میدان میوه و تره بار شیراز فعالیت دارند و از تجار این بازار می باشند . وضعیت مالی اهالی کرد محله صرافی از مردم تلخدشک بهتر می باشد .

از لحاظ پوشاک نیز بندرت لباس کردی مورد استفاده قرار می گیرد و فقط بعضی افراد از شلوار کردی در محله استفاده می کنند .

از لحاظ دینی ، مذهب تمامی کردان غازیوند ،  شیعه می باشد  و این مساله سبب نزدیکی آنها با همسایگان خود شده است و با توجه به این که  نیمی از آنان پیرو اهل حق ( علی اللهی) بوده ولی این موضوع نیز نتوانسته مشکلی برای سایر مردم ایجاد کند و کردان غازیوند همیشه ضمن رعایت  حسن همجواری با همسایگان خود به خوبی و درستی رفتار کرده اند  ."

 در ادامه به مطالب مربوط به کردان کرونی فارس پرداخته خواهد شد